Konstal ND #511, #538, Konstal 4ND #573, SFW ND #502

Konstal ND #538
Przez lata po krakowskich torowiskach kursowały różne odmiany wagonów z rodziny N - zarówno silnikowe N, 4N i 4N1 jak i doczepne ND, ND2, ND3, 4ND i 4ND1. MPK stara się zachować nie tylko jeden wagon danego typu a także różne ich rodzaje. Tak jest również z wagonami popularnie zwanymi eNkami. Obecnie na stanie znajdują się wagony z numerami: #502, #511, #538, #573. Poniżej opisano poszczególne wozy w kolejności wprowadzania ich do ruchu jako wagony historyczne.

Pierwszy w pełni historyczny wagon typu ND posiada numer taborowy #538. Wyprodukowany został w 1952 roku przez Chorzowską Wytwórnię Konstrukcji Stalowych "Konstal" jako typ ND. Wycofano go z ruchu liniowego w 1978 roku. Na początku lat `90 na zlecenie przewoźnika z Norymbergi odrestaurowano dwa wagony - silnikowy N #13 oraz opisywany doczepny ND #538. Wagonom przywrócono pierwotny (liniowy) wygląd. Pudło z ręcznymi, jednoskrzydłowymi, dużymi ręcznie otwieranymi drzwiami z obu stron. Oba wagony miały zostać wysłane do tego niemieckiego miasta, ale znalazł się tam tylko wagon motorowy #13 zaś doczepa pozostała w Krakowie. Przez lata brakowało wagonu N i tak na początku 2000 roku odrestaurowano wagon o numerze #107 i zestawiono go z doczepą ND. Niestety w późniejszym czasie wagon motorowy (N #107) sprzedano do Warszawy (gdzie otrzymał numer #607) a wagon #538 najczęściej zestawiany był z wagonem SN2. Na początku 2000 roku zrekonstruowano techniczną "eNkę" o numerze #2001 i przebudowano ją na pojazd przystosowany do przewozu pasażerów. Wagon jednak odbudowano na wersję zmodernizowaną, zgodną ze standardem komunikacji w latach 1975-1988 - pudło wyposażone zostało w dwuskrzydłowe drzwi otwierane elektrycznie tylko z jednej strony pudła. Tak powstał skład historyczny składający się z wagonów Konstal N #20 i ND #538. W roku 2006 uruchomiono jeszcze jeden zabytkowy wagon Konstal N #26 ex. #13, który w latach `90 został wysłany do Norymbergii i na początku sierpnia 2006 roku powrócił do Krakowa. Dzięki czemu wagon #538 zestawiony został z wozem silnikowym o identycznym układzie drzwi. Na początku 2017 roku doczepa została przemalowana na kolor biało-czerwony, w układzie w jakim została dostarczona w 1952 roku. Zestawiono ją wówczas z wagonem DWF Ring Tw #272.

W 2009 roku podjęto starania by stworzyć doczepę przystosowaną do wagonu #20. Wykorzystano do tego celu nieczynny pojazd techniczny. Oryginalny wóz został wyprodukowany w 1952 roku w Konstalu jako silnikowy. Dostarczony do Krakowa, otrzymał numer #129. W ruchu liniowym był do 1977 roku po czym został przebudowany na wagon pomiarowo-kontrolny, początkowo z numerem #1012 (do 1986 roku) a następnie #1402 (do 2012 roku). W latach 2010-2012 trwały prace nad budową wagonu doczepnego w zmodernizowanej wersji, tj. z drzwiami automatycznymi z jednej strony pudła. Po przebudowie z wagonu technicznego #1402, powstał tramwaj typu ND o numerze #511.

W 2017 roku postanowiono wykonać odbudowę wagonu na typ 4ND, tak aby mógł tworzyć skład w wagonem silnikowym #26, który wcześniej kursował z doczepą #538. Tramwaje 4ND różniły się od pierwotnych ND zmienionym układem drzwi (zastosowano podwójne przesuwne drzwi z dwóch stron pudła), innymi pomostami, ale przede wszystkim zmienionym wózkiem. Wygląd oraz wyposażenie tego typu fabrycznych wagonów było z biegiem czasu pierwowzorem do wszelkich modernizacji prowadzonych przez przedsiębiorstwa komunikacyjne. Odbudowę nowego zabytku oparto na pudle i podwoziu wagonu technicznego. Premiera odrestaurowanego wagonu, któremu nadano numer #573 miała miejsce podczas ostatniego dnia 16. sezonu Krakowskiej Linii Muzealnej w dn. 23.09.2018 roku.

Wykorzystując kolejny wycofany z eksploatacji wagon techniczny postanowiono wykonać kolejny wagon doczepny. Za podstawę posłużył wagon 4N1 #257 kursujący przez lata po Szczecinie, będący w rękach MPK od 2001 roku a także elementy z technicznego wagonu #1304. Pojazd stylizowany został na pierwszy wyprodukowany wagon typu ND przez Sanocką Fabrykę Wagonów. W oryginale do Krakowa trafiło tylko 9 egzemplarzy ND z Sanoka. Odbudowany wóz otrzymał numer taborowy #502 i początkowo zestawiono go z silnikowym N #26. Oficjalna prezentacja miała miejsce w dniu 4.07.2019r.

zobacz także:

dane techniczne

ProducentChorzowska Wytwórnia Konstrukcji Stalowych "Konstal",
Sanocka Fabryka Wagonów
Długość11000 mm
Szerokość2100 mm
Wysokość3300 mm
Roztaw osi3000 mm
Masa własna9000 kg
Ilość miejsc80
Ilość miejsc siedzących16
Wysokość podłogi I/II drzwi735/735 mm

zdjęcia


20+511


20+511+538


20+538


26+502


26+538


107
+
538


502


538


573

legenda

xx 123 - zdjęcie pojazdu obecnie eksploatowanego
xx 123 - zdjęcie pojazdu testowanego
xx 123 - zdjęcie pojazdu któremu zmieniono numer taborowy
xx 123 - zdjęcie pojazdu wycofanego z eksploatacji
xx 123 - zdjęcie pojazdu historycznego

info

Opracowanie: Michał Smajdor

Źródła:
» Notatki i obserwacje własne,
» Materiały i studia sekcji historycznej MPK Kraków, Nr 2, Rok 1987,
» Materiały i studia sekcji historycznej MPK Kraków, Nr 1, Rok 1990,
» Od Warsztatów Przetwórczych do Alstom Konstal S.A., Łódź 1999