Przełom lat `80 i `90 to czasy wielkich zmian w organizacji całego kraju. Również w kwestii komunikacji miejskiej pojawiają się bardzo znaczące wydarzenia dla funkcjonowania
przewozu osób na terenie Krakowa oraz gmin ościennych. Miejskiej Przedsiębiorstwo Komunikacyjne zostaje przekazane przez Skarb Państwa, Miastu Kraków. Rozpoczyna się reorganizacja całego przedsiębiorstwa, wydzielane są
nowe spółki powstałe z podziału MPK. W tym czasie powstają liczne prywatne firmy przewozowe, stanowiące nierówną konkurencję dla stałych linii autobusowych. Nowopowstałe przedsiębiorstwo boryka się również
z brakami taborowymi. W ramach strategii, jaką przyjęło MPK, przyjęto remont istniejącego taboru oraz zakup pojazdów krótkich i przegubowych.
Już w 1989 roku do Krakowa trafiają pierwsze zachodnie, używane wozy tramwajowe typu T4 i B4 zakupione z zaprzyjaźnionej z Krakowem Norymbergii.
Z tego samego miasta w 1990 roku, dostarczone zostają autobusy Man SL200, które trafiają do zajezdni Bieńczyce. Sprowadzone zostają również używane pojazdy z krajów skandynawskich.
Są to przede wszystkich autobusy marki Scania, modele CR111 oraz CR112 oraz po jednym egzemplarzu Volvo B58-60 Delta Plan oraz Volvo B59-59 Säffle.
Już w 1992 roku, MPK Kraków może chwalić się pierwszymi zakupami nowych, zachodnich autobusów. Na krakowskie ulice trafia jeden model Man-a SG242 oraz pojazdy Scania CN113ALB.
W 1991 roku stworzona zostaje pierwsza firma przewozowa, która w swoich zamierzeniach, miała stać się konkurencją dla krakowskiego MPK.
Krakowskie Przedsiębiorstwo Transportowo-Sprzętowe (KPTS) zostaje skierowane do obsługi linii podmiejskich na zachód od Krakowa. Firma otrzymuje 20 sztuk autobusów Berliet i Renault PR100.
Pojazdy pochodziły z zaprzyjaźnionego z Krakowem, miasta Orlean. Do Grodu Kraka trafiło łącznie 25 sztuk tego typu wozów, 5 z nich przydzielonych zostało do zajezdni Płaszów,
ale po paru miesiącach i te pojazdy przekazane zostały do KPTS. Na potrzeby obsługi linii przez firmę (później KPPU), nadane zostały dwucyfrowe numery linii.
Część z nich powstała po przekształceniu z linii podmiejskich dawniej obsługiwanych przez MPK Kraków, część uruchomiono w zamian za kursy PKS-ów.
Poniżej fotografia autobusu przygotowanego do wyruszenia na trasę linii 20 relacji Bronowice Nowe - Karniowice.
?
Jednak autobusy pojawiały się również na liniach organizowanych przez MPK Kraków.
Według relacji oraz zgromadzonych materiałów udało się ustalić, iż autobusy PR100 pojawiały się na takich liniach jak
» 152 (Cracovia - Port Lotniczy)
847
» 238 (Dworzec Główny - Kochanów)
846
858
W swojej flocie firma KPTS posiadała również przegubowe autobusy Renault PR180. W Krakowie PR180 pojawiły się na początku lat `90. Pojazdy zakupiono z francuskiego
miasta Montpellier. Również te pojazdy skierowano na linie firmy KPTS, chodź pojawiały się również na liniach
do tej pory obsługiwanych przez MPK, m.in. na linii 144 czy też 238.
860
861
863
We wrześniu 1997 roku na zastępczej linii 301 (kursującej ze względu na zamknięcie odcinka tramwajowego Bronowice-Bagatela), pojawiał się
także wóz o numerze taborowym 863.
Pod koniec lat `90 powstały darmowe linie autobusowe kursujące na zlecenie hipermarketu HIT. Autobusy Renault PR180 kursowały na trzech liniach spod sklepu przy ulicy Wielickiej
do Nowej Huty, Kurdwanowa i Wieliczki. Linie zlikwidowano w 2001 roku. W tym samym czasie wycofano również z ruchu autobusy PR180.
862
Początki XXI wieku to niestety schyłek działalności KPPU (wcześniej KPTS) w kwestii transportu pasażerów. Ostatnie wozy PR100 i PR180 kasowano, bądź przekazywano kierowcom na własność.
Ze względu na braki części i częste awarie pojazdy te szybko zaczęły znikać z krakowskich ulic. Parę egzemplarzy wraz z obsługą linii przekazano krakowskiemu PKS.
Drugą z prywatnych, "większych" firm przewozowych, które świadczyły swoje usługi na liniach MPK, była firma przewozowa Furman i Badzioch (w skrócie FB).
W latach 1993-1996 stworzona została linia łącząca Niepołomice z pętlą w Brzegach, która w całości obsługiwana była przez pojazdy FB.
Tabor autobusowy również kierowano sporadycznie do obsługi linii kursujących do Niepołomic, tj. 221 i 231 a po ich likwidacji, w 2000 roku,
firma przejęła ich funkcjonowanie. Podobnie sytuacja miała miejsce na trasie linii pospiesznej E (Rondo Mogilskie - Nowe Brzesko) oraz 225 (Borek Fałęcki - Świątniki Górne),
które w latach 1996-1997 uległy likwidacji. Obecnie po trasie E kursuje inna prywatna firma CB, jednak na krótszej relacji Czyżyny Dworzec - Nowe Brzesko.
Jednym z udokumentowanych kursów firmy FB na linii miejskiej jest autobus Autosan H9-21 na linii 183 (Bieżanów Nowy - Bieżanów Potrzask).
KKL 9787
Bywały również kursy wykonywane prawdo podobnie przez PKS Kraków, m.in. na linii 173 autobusem przegubowym marki Ikarus IK160P, w klasycznym biało-pomarańczowym malowaniu.
Na poniższych zdjęciach widnieje podobny wóz, prawdopodobnie pochodzący z któregoś przedsiębiorstwa PKS, jednak po przebudowie na autobus krótki. Prywatny przewoźnik
obsługiwał linię 209.
KVB 8813
Inni prywatni przewoźnicy wykorzystywali klasyczne, jak na tamte czasy, pojazdy takie jak Jelcze M11, L11 oraz PR110, Ikarusy 260 w różnych odmianach oraz
popularne Autosany H9-21.
Charakterystyczny model L11 w kolorze żółtym, kursował m.in. na liniach 120, 150, 155 czy 250.
KKR 5530
Turystyczny model Jelcza L11, w kolorze biało-granatowym, zbliżonym malowaniem do pojazdów MPK, widziany był na liniach 120, 150 i 209.
Poniżej zdjęcie podczas wykonywania kursu na linii 120.
KWB 5129
Udokumentowany został także czerwony egzemplarz na linii 237.
KWB 5119
Na liniach w Krakowie i okolicach można było również podróżować turystycznym modelem Autosana H9-21.
Tabor taki stosowała m.in. firma FB na linii 183, o czym pisane było powyżej.
Inni przewoźnicy pojawiali się tego typu taborem na linii 209 (Salwator - Morawica) - wóz w kolorze kremowo-pomarańczowym o nr rej. KWN 6499 - oraz
widoczny na zdjęciu poniżej na linii 215 (Borek Fałęcki - Rzeszotary Panciawa).
KWN 6499
Inną odmianą międzymiastowego Autosana - modelem H9-35 - w dniu 11.09.1997 roku podróżować można było na liniach 100 oraz 152.
Przewóz prowadziła firma AL-BUS, która wykonywała kursy autobusem o nr rej. KWH 4768 (na linii 100) oraz autobusem o nr rej. KWH 3829 (na linii 152).
Innymi charakterystycznymi pojazdem były modele Ikarusów.
Dwudrzwiowy (2-2-0) model 260.04, w malowaniu krakowskiego MPK, o nr rej. KWK 1129, można było spotkać w dniu 10.10.1998r. na linii 141, a także na linii 255.
Turystyczną odmianą Ikarusa 256, jeden z przewoźników obsługiwał również trasę linii 208 (Dworzec Główny - Port Lotniczy).
KWA 0142
Zdarzały się kursy wykonywane pojazdami o mniejszej pojemności pasażerskiej, do których należą m.in. tak zwane busy. Jednym z udokumentowanych tego typu wozów jest
prywatny Mercedes 308D obsługujący trasę linii 116 w relacji Azory - Plac Biskupi.
KKN 0010
Inne przypadki, pojawienia się prywatnych autobusów, pochodzące z relacji świadków, a niestety nieudokumentowane żadną fotografią to pojawienie się między innymi autobusu turystycznego
marki TAM na linii 250, autobusu Karosa w kolorze kremowo-granatowym o nr rej. KVS 8045 na linii 120 w dniu 14.10.1998r., Autosana H6 (nr rej. KKN 4251) w dniu 29.09.1996r. na linii 255.
Rok 1998 był ostatnim rokiem funkcjonowania przewoźników prywatnych na liniach organizowanych przez MPK Kraków. Dopiero na początku 2008 roku miasto ogłosiło przetarg na obsługę
linii autobusowych w ramach wprowadzania konkurencji w komunikacji miejskiej. Organizatorem komunikacji miejskiej w Krakowie stał się Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie (ZIKiT).
Przetarg wówczas wygrała firma Mobilis, która na potrzeby linii 152, 178 i 304 zakupiła nowe autobusy typu Solaris Urbino 18 i Irisbus Citelis 12M.
Kolejnym prywatnym przewoźnikiem obsługującym regularne linie autobusowe stał się PTS (Przedsiębiorstwo Transportu Samochodowego) we współpracy z PKS Chojnice.
Konsorcjum obsługuje linie 105/405, 115, 122, 153, 174 i 182, na potrzeby, których posiada wozy Solbus SM12 oraz SM18 (oba typy zasilane LNG).
|
